کلینیک تپش: مرکز درمان واریس، زخم دیابتی، زخم پا و سکته قلبی

خدمات تخصصی نوبت دهی مطب دکتر، آنژیوگرافی، درمان آمبولی و ارزیابی سلامت روان (افسردگی و اضطراب).

بهترین پزشک واریس ساری

مقالات تخصصی کلینیک تپش

ایسکمی حاد روده

ایسکمی حاد روده
2026/07/09

# ایسکمی حاد روده چیست؟

 

---

 

# 🟥 **① ایسکمی حاد روده چیست؟**

 

ایسکمی حاد روده (Acute Mesenteric Ischemia یا AMI) یک اورژانس پزشکی بسیار خطرناک است که در آن جریان خون به بخشی از روده به‌طور ناگهانی کاهش پیدا می‌کند یا کاملاً قطع می‌شود.

 

روده برای زنده ماندن به خون و اکسیژن نیاز دارد. اگر خون‌رسانی برای مدت کوتاهی قطع شود، سلول‌های روده شروع به آسیب دیدن می‌کنند و در صورت تأخیر در درمان، ممکن است بخشی از روده از بین برود (نکروز) یا حتی جان بیمار به خطر بیفتد.

 

تشخیص و درمان سریع، مهم‌ترین عامل در نجات بیمار است.

 

---

 

# 🟦 **② چرا ایسکمی حاد روده ایجاد می‌شود؟**

 

شایع‌ترین علل این بیماری عبارت‌اند از:

 

• آمبولی (لخته‌ای که معمولاً از قلب جدا شده و وارد شریان روده می‌شود)

 

• ترومبوز روی زمینه تنگی یا آترواسکلروز شریان مزانتریک

 

• کاهش شدید فشار خون و شوک

 

• لخته شدن وریدهای مزانتریک (Mesenteric Venous Thrombosis)

 

• اسپاسم شدید عروق روده در بیماران بسیار بدحال

 

عوامل خطر شامل:

 

• فیبریلاسیون دهلیزی

 

• بیماری‌های قلبی

 

• دیابت

 

• فشار خون بالا

 

• چربی خون بالا

 

• سیگار

 

• سن بالا

 

---

 

# 🟨 **③ علائم ایسکمی حاد روده چیست؟**

 

مهم‌ترین علامت این بیماری، **درد بسیار شدید و ناگهانی شکم** است.

 

سایر علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

 

• درد شدید شکم که با معاینه پزشک تناسب ندارد.

 

• تهوع و استفراغ

 

• اسهال

 

• وجود خون در مدفوع

 

• نفخ شکم

 

• بی‌قراری

 

• تب در مراحل پیشرفته

 

• افت فشار خون و شوک

 

با پیشرفت بیماری، ممکن است علائم پارگی یا مرگ روده نیز ایجاد شود.

 

---

 

# 🟩 **④ چگونه تشخیص داده می‌شود؟**

 

پزشک بر اساس علائم بیمار و تصویربرداری تشخیص را مطرح می‌کند.

 

روش‌های تشخیصی شامل:

 

• معاینه بالینی

 

• آزمایش خون

 

• اندازه‌گیری لاکتات خون

 

• سی‌تی آنژیوگرافی (CTA)

 

• آنژیوگرافی در موارد منتخب

 

• بررسی وضعیت قلب و عروق

 

امروزه **سی‌تی آنژیوگرافی** سریع‌ترین و دقیق‌ترین روش تشخیص ایسکمی حاد روده محسوب می‌شود.

 

---

 

# 🟪 **⑤ درمان ایسکمی حاد روده چگونه است؟**

 

درمان باید بدون تأخیر آغاز شود و بسته به علت بیماری ممکن است شامل موارد زیر باشد:

 

• تزریق مایعات و پایدار کردن وضعیت بیمار

 

• داروهای ضدانعقاد

 

• آنتی‌بیوتیک در صورت نیاز

 

• خارج کردن لخته (ترومبکتومی یا آمبولکتومی)

 

• آنژیوپلاستی و استنت در برخی بیماران

 

• جراحی باز برای بازگرداندن خون‌رسانی

 

• برداشتن قسمت‌های از بین رفته روده (در صورت نکروز)

 

هدف درمان، بازگرداندن سریع جریان خون و جلوگیری از مرگ روده است.

 

---

 

# ⬜ **⑥ نکته کلیدی**

 

درد ناگهانی و بسیار شدید شکم، به‌ویژه در افراد مسن یا بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی و بیماری‌های قلبی، یک اورژانس پزشکی محسوب می‌شود و نیاز به مراجعه فوری به بیمارستان دارد. هر ساعت تأخیر، احتمال از بین رفتن روده و مرگ بیمار را افزایش می‌دهد.

 

---

 

## 📖 ⑦ بیشتر بدانید

 

- ایسکمی مزانتریک چیست؟

 

- تنگی شریان مزانتریک

 

- آمبولی شریان‌های احشایی

 

- آترواسکلروز شریان‌های احشایی

 

- آنژیوپلاستی شریان مزانتریک

 

- ترومبوز ورید مزانتریک

 

---

 

## 👨‍⚕️ ⑧ نظر متخصص تپش

 

ایسکمی حاد روده یکی از مرگبارترین بیماری‌های عروقی است و موفقیت درمان، بیش از هر چیز به **سرعت تشخیص و شروع درمان** بستگی دارد. امروزه با استفاده از سی‌تی آنژیوگرافی، روش‌های اندوواسکولار و جراحی‌های پیشرفته، در بسیاری از بیماران می‌توان خون‌رسانی روده را به‌موقع برقرار کرد و از برداشتن بخش وسیعی از روده یا مرگ بیمار جلوگیری نمود.

 

---

 

## 🔵 ⑨ باورهای نادرست رایج

 

❌ هر درد شدید شکم فقط به علت مشکلات معده یا روده است.

 

❌ اگر آزمایش خون طبیعی باشد، ایسکمی حاد روده وجود ندارد.

 

❌ همه بیماران مبتلا به ایسکمی حاد روده باید کل روده خود را از دست بدهند.

 

❌ فقط سالمندان به ایسکمی حاد روده مبتلا می‌شوند.

 

❌ اگر درد شکم بعد از چند ساعت کمتر شود، دیگر خطری وجود ندارد.

 

---

 

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

 

✔️ ایسکمی حاد روده یک اورژانس پزشکی ناشی از کاهش ناگهانی خون‌رسانی به روده است.

 

✔️ درد شدید و ناگهانی شکم، مهم‌ترین علامت این بیماری است.

 

✔️ سی‌تی آنژیوگرافی بهترین روش تشخیص محسوب می‌شود.

 

✔️ درمان سریع با دارو، آنژیوپلاستی یا جراحی می‌تواند از مرگ روده و نجات جان بیمار جلوگیری کند.

 

---

 

## 📚 منابع علمی

 

- World Society of Emergency Surgery (WSES) Guidelines for Acute Mesenteric Ischemia

 

- European Society for Vascular Surgery (ESVS) Clinical Practice Guidelines

 

- Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines

 

- American Heart Association (AHA)

 

- Rutherford's Vascular Surgery and Endovascular Therapy